Miasto, którego nieobecność można dziś usłyszeć.
Grodzisk. Dźwięki nieobecności to publikacja poświęcona śladom żydowskiej obecności w Grodzisku Mazowieckim – obecności, która przez ponad dwa stulecia była integralną częścią historii i codzienności miasta, a po Zagładzie niemal całkowicie zniknęła z jego przestrzeni.
Książka łączy historię Grodziska i jego żydowskich mieszkańców z rysunkiem architektonicznym oraz współczesnymi nagraniami terenowymi. Piotr Strzemieczny przybliża historię miasta i pokazuje materialne ślady dawnej społeczności – zachowane miejsca, budynki i elementy miejskiej przestrzeni, ale także to, czego już nie ma. Piotr Dąbrowski podejmuje natomiast temat miejsc postżydowskich poprzez esej poświęcony nagraniom terenowym.
Publikacja zachęca do spojrzenia na Grodzisk inaczej: nie tylko przez to, co zachowało się do dziś, lecz także przez puste miejsca i dźwięki, które mogą przywoływać nieobecność. Dawny rynek, ulice, cmentarz czy miejsce po synagodze stają się punktami na mapie pamięci. Jak przypomina książka, żydowskie życie miasta nie koncentrowało się wyłącznie w miejscach religijnych – toczyło się również w sklepach, warsztatach, domach i na ulicach, które nadal istnieją.
Ważnym elementem publikacji są kody QR umożliwiające odsłuchanie nagrań terenowych Piotra Dąbrowskiego. Dzięki nim książka wychodzi poza tradycyjną formę publikacji historycznej i pozwala czytelnikowi połączyć obraz, tekst i dźwięk. Nagrania można odsłuchiwać podczas lektury, ale także w konkretnych miejscach Grodziska – podczas spaceru po mieście.
Grodzisk. Dźwięki nieobecności to opowieść o mieście, którego przeszłość nie zawsze jest widoczna na pierwszy rzut oka. O ludziach, których już nie ma, ale których obecność pozostaje zapisana w przestrzeni, archiwach, pamięci i dźwiękach. To próba wsłuchania się w historię, która – choć pozornie milcząca – wciąż jest częścią miasta.
Autorzy: Piotr Strzemieczny, Piotr Dąbrowski
Tematyka: Grodzisk Mazowiecki, historia Żydów, miejsca postżydowskie, architektura, pamięć, nagrania terenowe
W publikacji: kody QR z dostępem do nagrań terenowych Piotra Dąbrowskiego
