KSIĄŻKA: TYLE PIĘKNA. O ŁÓDZKIEJ RZEŹBIE W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ [FRAGMENT]

sie 16, 2020 | Aktualności, Projekty

PUBLIKUJEMY FRAGMENT NAJNOWSZEJ KSIĄŻKI MARII NOWAKOWSKIEJ POŚWIĘCONEJ ŁÓDZKIEJ RZEŹBIE. ZOBACZCIE TYLE PIĘKNA. O ŁÓDZKIEJ RZEŹBIE W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ.

Prezentujemy fragment publikacji, która opisuje historię łódzkich rzeźb plenerowych oraz przedstawia najciekawsze z nich, które znajdziecie w Łodzi.

Autorką książki jest Maria Nowakowska, łódzka przewodniczka, autorka książek i pomysłodawczyni Detal Festu i Łódzkiego Detalu. Publikację wzbogacają zdjęcia Anny Zagrodzkiej oraz kolaże Anny Zagrodzkiej i Joanny Szumacher, przez co książka otrzymuje formę artbooka. Wskazanie kilkunastu rzeźb plenerowych wraz z opisem miejsc to z kolei domena przewodnika, przez co Tyle piękna można traktować multidyscyplinarnie. 

Zobaczcie fragment książki. Oraz zdjęcia. Zachęcamy do zakupu!

W lutym 1945 r. odbywa się (relacjonowany przez Polską Kronikę Filmową) pogrzeb ofiar w dwóch zbiorowych mogiłach na cmentarzu św. Rocha. Radogoszcz zostaje objęty opieką Wydziału Muzeów i Pomników Martyrologii Polskiej Ministerstwa Kultury i Sztuki. Równolegle postępuje szaber i zanieczyszczenie, a także dewastacja terenu. W 1948 r. ma miejsce pierwszy konkurs architektoniczny na projekt pomnika i mauzoleum; w styczniu tego roku w Miejskiej Galerii Sztuki odbyła się ekspozycja pamiątek po więźniach, której towarzyszyła wystawa dokumentów dotyczących zbrodni niemiecki w parterowej hali szedowej na terenie fabryki. W dniu 29 lutego 1948 r. odsłonięto tablicę pamiątkową na ścianie kościoła garnizonowego pw. św. Ducha na Pl. Wolności, poświęconą ofiarom Radogoszcza.

W 1952 r. i 1954 r. w gmachu parterowej hali przy spalonej fabryce odbywają się wystawy planszowe poświęcone martyrologii łodzian podczas II Wojny Światowej. Dopiero 17 stycznia 1955 r. na murze byłego więzienia pojawia się tablica pamiątkowa. Prawdziwym impulsem do działania stała się odwilż i reorganizacja Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy, dzięki której możliwe stało się utworzenie Mauzoleum na Radogoszczu oraz Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego, w czym znaczącą rolę odegrała Michalina Tatarkówna-Majkowska. Prace nad Mauzoleum prowadzone były w latach 1959-1961 i zaowocowały wielkoskalową realizacją – pod wieloma względami „pierwszą” w historii miasta.

Głównym projektantem zostaje architekt Tadeusz Herburt, którego w zakresie rozwiązań urbanistycznych wspiera architekt Wacław Balda. Dominantą dla tego obszaru staje się trzydziestometrowa iglica z tworzywa epoksydowo-aluminiowego na żelbetowym szkielecie. Projektuje ją Tadeusz Łodziana przy wsparciu konstruktora inż. Wacława Filipowicza.

Iglica ma kształt zbliżony do bagnetu czy noża. Na położonym w dolnej części bryły występie pojawia się pas reliefowej dekoracji prezentującej zaciśnięte lub wyciągnięte ku niebu ręce – wizualny symbol kojarzący się łodzianom z historią tego miejsca (więźniów po pożarze często można było zidentyfikować tylko dzięki drobnym przedmiotom, takim jak blaszane pudełka czy papierośnice, z ukrytym w środku zdjęciem lub kartkami z imieniem i nazwiskiem, które więźniowie ściskali w dłoniach, chroniąc je w ten sposób przed spaleniem).

Iglica – typowa forma zamknięta w teorii Hansenów – przyciąga uwagę. Towarzyszy jej interesujący kompleks zabudowy, który ze względu na „scenograficzny” charakter, liczne przeprucia i dużą obecność „nienarzucających się” odbiorcy form plastycznych można traktować jako formę dążącą do otwartości. Jego najciekawszym pod względem rzeźbiarskim elementem jest niewątpliwie ogrodzenie.

Trwają właśnie prace nad ostateczną formą trzeciej edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim. Już teraz możemy zapowiedzieć, że tego lata w Grodzisku Mazowieckim znowu wydarzy się całkiem sporo. 

Zaplanowaliśmy warsztaty dla dzieci i młodzieży, wystawy, pokazy filmowe, koncerty. Powstaną foldery poświęcone społeczności żydowskiej, w Grodzisku stanie również plenerowa instalacja poświęcona Rodzinie Gerechtów oraz belgijskim Żydom, do której przygotujemy również publikację. Kuratorką tego działania będzie Magdalena Kamińska, która kuratorowała ubiegłorocznej wystawie Ze wschodu na Zachód, z Zachodu na Wschód. Historia jednej rodziny.

Tegoroczna edycja Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim odbędzie się dzięki finansowemu wsparciu Narodowego Centrum Kultury (program Kultura – Interwencje), Fundacji PZU, Ambasadzie Belgii w Polsce i na Litwie, Urzędowi Miasta i Gminy Grodzisk Mazowiecki, hurtowni Merkurion, Starostwu Powiatu Grodziskiego oraz przedsiębiorstwu FIB. W tym roku uzyskaliśmy również pomoc ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego.

Aby w pełni móc rozwijać formułę festiwalu, nadal poszukujemy osób i instytucji, które wsparłyby – nawet symbolicznie – finansowo wydarzenie. Dzięki dobrowolnym darowiznom będziemy mogli zorganizować więcej koncertów, publikacji, warsztatów dla wszystkich grup wiekowych czy nakręcić wideo poświęcone społeczności żydowskiej z Grodziska i okolic oraz rozwinąć koncepcję plenerowej instalacji, która stanie w Grodzisku Mazowieckim. Jeśli chcieliby Państwo dofinansować Festiwal Kultury Żydowskiej w Grodzisku lub znają osoby, dla których historia i sztuka stanowią ważną część zainteresowań, prosimy o dobrowolną wpłatę, tytułem Darowizna na cele statutowe stowarzyszenia na numer konta:

19 1750 0012 0000 0000 3484 9048 

Stowarzyszenie Nowa Kultura i Edukacja
ul. Kościuszki 41 m 3, 05-825 Grodzisk Mazowiecki
NIP: 5291800244

Zachęcamy do współpracy również, a może przede wszystkim, lokalnych przedsiębiorców. Dane do kontaktu: info@nkie.pl, tel.: 603616677.  

 Polecane materiały związane z Festiwalem:

Zachęcamy do zapoznania się z raportem z II edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej.

Fotorelacje z wydarzeń

Książka Ze Wschodu na Zachód, z Zachodu na Wschód. Labirynt Bronki – issuu

Książka Ze Wschodu na Zachód, z Zachodu na Wschód. Labirynt Bronki – PDF

Książka Ze Wschodu na Zachód, z Zachodu na Wschód. Labirynt Bronki – wersja fizyczna w naszym sklepie w cenie ZAPŁAĆ ILE CHCESZ. 

Katalog z I edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej – issuu

Katalog z I edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej – wersja fizyczna w naszym sklepie w cenie ZAPŁAĆ ILE CHCESZ

Książka Żydowski ślad Grodziska Mazowieckiego – issuu

Książka Żydowski ślad Grodziska Mazowieckiego – wersja fizyczna w naszym sklepie w cenie ZAPŁAĆ ILE CHCESZ

Plansza komiksowa Edelman w Grodzisku (wersja online)

Wideoreportaż: Gmina Wyznaniowa Żydowska w Łodzi

Wideoreportaż: Cmentarz żydowski w Grodzisku Mazowieckim

Gotowanie online: falafel z ciecierzycy / falafel z bobu

Gotowanie online: hummus

Gotowanie online: szakszuka

Gotowanie online: tabbouleh

Nasz kanał na YouTube

 

ORGANIZATORZY: Stowarzyszenie Nowa Kultura i Edukacja / Wydawnictwo Taurus Edukacja i Kultura.

 

 

 

Zadanie publiczne pn. Festiwal Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim. Trzecia edycja dofinansowane ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury Kultura – Interwencje. Edycja 2022.

Partner Fundacja PZU.

Honorowy Patronat Burmistrza Grodziska Mazowieckiego.