„Zichron” (hebr. זיכרון – pamięć) to publikacja poświęcona ofiarom Holokaustu związanym z Grodziskiem Mazowieckim. Jej pierwsza część otwiera serię imiennych spisów osób, których życie zostało przerwane w wyniku Zagłady.
Publikację poprzedza wstęp przedstawiający historię Holokaustu oraz dzieje grodziskiej społeczności żydowskiej w czasie II wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem utworzonego przez Niemców getta. W przededniu jego likwidacji przebywało w nim około 6000 osób – mieszkańców Grodziska oraz Żydów wysiedlonych z okolicznych miejscowości. Likwidacja getta oznaczała kres wielowiekowej społeczności żydowskiej miasta. Jego mieszkańców wywieziono do getta warszawskiego, a następnie wielu z nich zostało deportowanych do niemieckich nazistowskich obozów zagłady.
Zichron ukazuje Zagładę nie tylko poprzez liczby i historyczne wydarzenia, lecz przede wszystkim poprzez imiona i nazwiska konkretnych ludzi. To próba przywrócenia pamięci osobom, które przed wojną były częścią codziennego życia Grodziska – miały swoje rodziny, domy, zawody, plany i własne historie.
Publikacja ukazuje się w 85. rocznicę likwidacji grodziskiego getta. Jest hołdem dla jego mieszkańców i zarazem narzędziem pamięci – aby ofiary Zagłady nie pozostały jedynie anonimową liczbą.
Zichron. Grodziskie ofiary Holokaustu. Część I to pierwsza część imiennego spisu, który będzie kontynuowany w kolejnych tomach.
Tytuł: Zichron. Grodziskie ofiary Holokaustu. Część I
Tematyka: Holokaust, historia Żydów w Grodzisku Mazowieckim, getto w Grodzisku Mazowieckim, pamięć o ofiarach Zagłady
Wydanie: 2026
